KAT MÜLKİYETİNDE BİNADA HAYVAN BESLENMESİNDEN KAYNAKLANAN SORUNLAR

Çağımızda artan nüfusla birlikte insanlar apartman ve toplu sitelerde iç içe yaşamak zorunda kalmaktadır. Bu zorunlulukla birlikte bireyler birbirlerinin yasal haklarına saygı duymalı ve bu haklarını hoşgörü çerçevesi içerisinde kullanmalıdır. Modern yaşamla beraber bireylerin hayvan sahiplenmesi ve hayvanlara karşı duyarlılığı zamanla artmaktadır. Bunun sonucu olarak toplu yaşanılan apartmanlarda evcil hayvanların bireylerle beraber yaşayıp yaşamayacağı, komşuların veya diğer maliklerin hukuki açıdan bu duruma karşı ne tür haklarının olduğu sorusuna cevap vereceğiz.

Kat mülkiyetine tabi alanlarda evcil ve süs hayvanı beslemek mümkündür. Ancak kat malikinin, özellikle dikkat etmesi gereken hususlar vardır ki bunlardan bir tanesi 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 5/2 maddesinde belirtilmiştir: “Hayvan sahipleri, sahip oldukları hayvanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini ve insanlara verilebilecek zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirleri almakla yükümlü olup; zamanında ve yeterli seviyede tedbir alınmamasından kaynaklanan zararları tazmin etmek zorundadırlar.”

Maddeden anlaşılacağı üzere hayvan sahibi söz konusu evcil hayvanının meydana getirdiği çevre kirliliğini ve insanlara verebileceği zarar ve rahatsızlıkları (ısırmak, saldırmak, gürültü…) önleyici tüm tedbirleri almalıdır.

Ancak tüm önleyici tedbirler alınsa dahi, apartmanda hayvan beslenmesinden rahatsız olan komşular olabilir. KMK’nın 9. Maddesi “ Kat mülkiyetine veya kat irtifakına ait kütük kaydında veya kat malikleri arasındaki sözleşmede veya yönetim planında veya bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde, kat mülkiyetinden doğan anlaşmazlıklar, Medeni Kanun ve ilgili diğer kanunlar hükümlerine göre karara bağlanır.” şeklindedir. Bu maddeye göre evde hayvan beslenmesinden doğan sorunlar, apartman yönetim planındaki hükümler göz önünde bulundurularak değerlendirilmelidir.

Aynı zamanda bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme niteliğinde olan apartman yönetim planı; Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi’ne, Hayvan Koruma Kanunu’na, Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne, göre hayvan hak sahibi bir varlık olduğu için, hayvan haklarını ihlal edemez.

Yönetim planında hayvan haklarını ihlal eden maddeler bulunduğu takdirde, bu maddeler, Türk Borçlar Kanunu madde 27’ye göre mutlak butlanla sakattır.

Kat Mülkiyetine tabi binanın yönetim planında, bağımsız bölümlerde evcil ve süs hayvan beslenilmesi yasaklanmış olabilir. Yargıtay HGK., T.19.02.1982, E.5-780, K.131 sayılı kararında “Bağımsız bölümlerde (tavaşan,kedi,köpek gibi) hayvanların beslenmesini açıkça yasaklamış olan yönetim planı hükmüne tüm kat malikleri uymak zorundadır.” demiştir.

Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 28. Maddesine göre tüm kat maliklerini bağlayıcı sözleşme niteliğinde olan yönetim planında, bağımsız bölüm ve eklentilerinde kedi, köpek gibi hayvanların beslenmesi açıkça yasaklanmışsa, bağımsız bölümde beslenen köpek çevresine rahatsızlık vermemiş olsa bile uyuşmazlık halinde mahkemece yönetim planının uygulanması zorunludur. Yani çıkacak uyuşmazlıkta ilk olarak bakılması gereken yer yönetim planıdır. Yönetim planında buna ilişkin bir yasak yer almıyor ise Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yer alan rahatsız etmeme koşulunun oluşması gerekir. Yönetim planında böyle bir yasak yoksa besleyebilirsiniz.

Yönetim planındaki yasaklama hayvan türüne, cinsine, büyüklüğüne, rahatsızlık verip vermediğine, beslendiği yerin ortak mekan veya bağımsız bölüm olmasına bakılmaksızın uygulanır. Yönetim planında bu hususta herhangi bir yasaklama yoksa, ister ortak mahalde ve isterse bağımsız bölümde olsun, kriter diğer kat maliklerine ve/veya kullanıcılarına rahatsızlık verip vermemesidir. Rahatsızlık somut bir kritere veya kaç kişinin rahatsız olduğuna bağlı olmayıp, uyuşmazlık halinde mahkeme tarafından tespit edilir.

Rahatsızlığı bulunan apartman sakini veya yönetimi, yetkili Sulh Hukuk Mahkemesi’ne dava açarak hayvanın tahliyesini talep etmelidir.